Oddech a spontanicznie radosne tu-i-teraz

psycho3

Oddech to nie tylko oddech, i to nie jest trywialne zdanie. Oddech daje spokój, oddech sprawia, że mózg jest dotleniony, a przez co głowa nie boli, oddech daje natchnienie, gdy mózg dobrze pracuje, a serce jest szczęśliwe.  Spokojny i kontrolowany oddech osadza umysł w jego naturze i pozwala przejawić się niezwykle użytecznym i pełnym kreatywnej mocy zasobom umysłu. Można nawet powiedzieć, że oddech i umysł to dwie strony tego samego – niespokojny oddech, to niespokojny umysł, opanowany oddech to opanowany umysł, i vice versa.

Za przemęczenie, brak motywacji do działania oraz brak wytrwałości w osiągnięciu celu odpowiada często niewłaściwa gospodarka tzw. wewnętrznymi zasobami energii. A ten wewnętrzny potencjał energetyczny to nic innego, jak panowanie nad wzburzeniami umysłu, czyli:

  • stresem przejawiającym się w uczuciu niepokoju, w rozwydrzonej wyobraźni, niekiedy nadaktywnie podsuwającej różne złe scenariusze (a im bardziej czarne, tym bardziej atrakcyjne dla wyobraźni), w poczuciu niepokoju i braku koncentracji, czyli rozkojarzeniu i czarnej pustce w głowie oraz zdenerwowaniu;
  • niemożnością osadzenia umysłu w obecnej sytuacji, która się właśnie dzieje, nieważne, czy to spokojna lektura w domu z herbatką w ręce, czy czekanie na przystanku na autobus, czy rozmowa biznesowa, wystąpienie publiczne, rozmowa o pracę, rozmowa z kontrahentem, rozmowa z partnerem, rozmowa z przyjacielem – myśli zawsze są gdzieś tam, gdzieś lecą, a im bardziej sytuacja jest stresogenna, tym mocniej umysł traci ugruntowanie w swojej pierwotnej naturze;
  • chronicznym zmęczeniem psychicznym i fizycznym, które jest niczym innym niż złą gospodarką zasobami energii mentalnej: zmuszaniem siebie, działaniem wbrew sobie, negatywnymi myślami… (o tym niedługo).

A czym jest ta pierwotna natura umysłu? Nie chodzi tutaj o przybliżanie tajników jogi tybetańskiej czy indyjskiej, lecz o pewne cechy i właściwości umysłu, które świetnie sprawdzają się w codziennych sytuacjach, tym profesjonalnych, jak i intymnych. Naturą umysłu jest:

  • spokój, świetlista przejrzystość i spontaniczna radość, która nie potrzebuje żadnego ugruntowania z zewnątrz, by być obecną
  • przenikliwość i wgląd w naturę rzeczywistości, czyli tego wszystkiego, co się dzieje, ale bynajmniej nie chodzi tu o doznanie mistyczne, które odkrywa przed nami tajemnice wszechświata, ludzkiej duszy i boskiego plany stworzenia Smile ! – tak daleko nie ma potrzeby się zapuszczać (chyba, że filozofia jest sensem naszego życia)
  • absolutna koncentracja i skupienie umysłu na tym, co się dzieje tu-i-teraz, bez zbędnego nurzania się w tworach wyobraźni; dla przykładu mamy wygłosić przemówienie, a w głowie rozgrywa się niezwykle obfity w szczegóły, zwłaszcza te nie za bardzo pozytywne, pokaz tego, jak będzie źle, jak nas widownia oceni, jaki gafy strzelę itp. – spektakl, czyli twór wyobraźni, który z obecnym momentem wyjścia na scenę i przemawiania nie ma nic wspólnego; prawdą jest bowiem to, że stroję i mówię… tylko i aż to, i albo pokocham ten moment-tu-i-teraz, albo pozwolę wyobraźni pętać mnie potęgą czarnych myśli
  • skuteczne i pełne błogostanu wykorzystywanie momentu-tu-i-teraz, bo – w gruncie rzeczy – innego momentu nie mamy, a niezwykle twórcze, pełne energii i mocy jest osadzenie siebie w momencie-tu-i-teraz, a nie w scenariuszach mentalnych, które niemal zawsze przejmują kontrolę nad czystym doświadczaniem świata

A tym, co pomaga utrzymywać umysł w stanie koncentracji i w błogostanie momentu-tu-i-teraz jest np. oddech. A oto prosta technika: sekwencja oddechów.

psycho5

Niedawno dodałam do niej coś jeszcze. Jest zima, więc korzystam z dobrodziejstwa zimna i wychodzę w krótkim rękawku na patio, by zmusić umysł do odcięcia się o impulsywnego reagowania, w tym wypadku oczywiście na mróz. Dzięki temu powoli, ale niezwykle szybko, obejmuję umysł kontrolą. Umysł bowiem bardzo szybko musi zareagować na brak ucieczki z mrozu: najpierw nawykowo wysyła rozkazy do ogrzania się w pomieszczeniu, ale w momencie, gdy nie dostaje pozytywnego feedbacku ze strony mojej woli, to… szuka innego wyjścia ratowania mnie z tej niezwykle nieprzyjemnej sytuacji, a mianowicie… reaguje mniej na nią negatywnie. A to jest bardzo cenna rzecz. Spróbujcie Smile Z początku może być boleśnie nieprzyjemnie, ale chusta na szyję (żadne choroba Was nie złapie) i walczymy z umysłem, bo znamy to słynne buddyjskie powiedzenie, że zwycięzcą nie jest ten, który pokonał tysiące wrogów w czasie tysięcy wojen, lecz ten, kto pokonał samego siebie!

Niespodziewany i energetyczny impuls do zmiany

kwiatek1

W pewnym momencie swojego życia Siddhartha Gautama, później znany jako Buddha, odczuł, że coś z tym życiem jest nie tak. Sam jednak dobrze jeszcze nie wiedział, co dokładnie go męczy. Rozejrzał się wokół siebie, po swoim pięknym pałacu, z miłością spojrzał na ukochaną rodzinę… i nie mógł dłużej stać bezbronny i nie poszukać wyjścia z tego czegoś, co nie daje spokoju i sprawia, że życie traci sens. Wiedział, że wszystko, co pojawia się w tym świecie, ostatecznie prędzej czy później, zniknie, nieważne czy to mikroorganizm czy makrociało, a nawet sam kosmos kiedyś także ulegnie zniszczeniu (skolapsowaniu?)… tylko po to, aby po odpowiednim okresie czasu pojawić się na nowo, z tymi samymi nierozwiązanymi problemami (czyli z tak zwanym karmanem – zbiorem problemów, podświadomych blokad i niespełnionych pragnień, które wszechświat istot żywych przenosi w swoje kolejne wcielenia). Siddhartha odszedł więc na pewien czas z domu, by wyruszyć w świat w poszukiwaniu nauczyciela i tej wiedzy, która pozwoli wydobyć wszystkie istoty świadome (dżiwy) poza obręb świata niewygody, nieszczęścia oraz… śmierci, starości i choroby. I taką wiedzę Śakjamuni znalazł.

kwiatek2

Jednak to nie ta wiedza (zwana wyzwalającą) jest w moich teraźniejszych słowach najważniejsza, lecz impuls, który nie dawał Siddharcie Gautamie spokoju, impuls, który ostatecznie doprowadził go do staniu oświecenia – całkowitego spokoju mentalnego, absolutnej relaksacji i doskonałej medytacji, innymi słowy – do stanu ponad śmiercią-chorobą-starością. Oprócz tych trzech wizji Śakjamuni zobaczył i czwartą, którą zapisała się mocnym pragnieniem wyzwolenia i stała się ogromnym bodźcem do zmiany – dnia pewnego zobaczył bowiem… szczęśliwego, radosnego i spokojnego ascetę-mędrca, który błogo kontemplował świat i bez angażowania swoich uczuć brał w wydarzeniach tego świata udział.

kwiatek

Bliżej niesprecyzowany impuls do fundamentalnej zmiany w swoim życiu, które może przyczynić się do ważnych zmian w życiu innych osób – bo nie tylko profit w moim własnym (ego-centrycznym, skupionym na moim ego) życiu jest ważna, to jakby połowiczna zmiana. Dopiero taka zmiana nas samych i naszego życia, która wpływa na poprawę życia innych istot żywych ma wartość oraz daje ogromną siłę i energię do działania, nadaje sens temu wszystkiemu, co robimy. Warto więc niekiedy posłuchać pewnego niejasnego impulsu, który z jednej strony jest podszeptem naszego wewnętrznego guru-doradcy, a z drugiej strony, sprawia, że tzw. podręczna definicja siebie, którą przez całe życie o sobie tworzymy, ulega pozytywnej modyfikacji.

Chodzi o to, że przeżywając różne historie w naszym życiu, doznając radości, całe gro przeróżnych kłopotów, trosk i traum, sprawując odpowiedni zawód, mając dane wykształcenie budujemy o sobie pewien obraz, na podstawie którego uważamy o sobie, że jesteśmy tacy a tacy, że możemy to a to zrobić, że mamy takie a takie ograniczenia… I w gruncie rzeczy nie ma w tym nic złego pod warunkiem, że nie identyfikujemy się za mocno z tym obrazem. To jedynie obraz, nie rzeczywisty zbiór naszych możliwości. Problem pojawia się bowiem wtedy, gdy za bardzo bierzemy do siebie te wszystkie wady i blokady, jakie rzekomo w sobie posiadamy i poddajemy się im. Zamiast iść za marzeniami, z uporem, determinacją, wiarą, kreatywnością i otwartością na możliwości dawane przez świat, poddajemy się. Buddha nie posłuchał swojej słabości, że jest śmiertelny i pewnego dnia zestarzeje się na amen… Nie, uznał, że impuls, który nakłaniał go do czego więcej niż śmiertelność jest dużo potężniejszy niż strach przed tym, że się nie uda.

Warto także pójść o krok dalej i zastanowić się, co tak naprawdę leży u podnóża naszych problem(at)ów i przeżywanych trosk. Czy są rzeczywiście jedynie sytuacje, których codziennie doświadczamy, czy może jakaś głębsza potrzeba, o której zapomnieliśmy lub którą mniej lub bardziej nieświadomie zagłuszamy…