Joga na trudne czasy (wykład online)

Z okazji Światowego Dnia Jogi przypadającego na 21 czerwca w wykładzie online podczas wydarzenia Dzień jogi – praktyka we wrocławskich parkach opowiedziałam o prozdrowotnych właściwościach jogi rozumianej jako sztuka życia dobrego, mądrego i szczęśliwego, a także jako holistyczna terapia dbająca o człowieka, czyli strukturę umysł-oddech-ciało. Joga nie jest bowiem tylko aktywnością fizyczną, nie jest tylko terapią wchodzącą w skład metod medycyny komplementarnej (ang. CAM). Joga to całościowa dyscyplina praktykowana w wymiarze indywidualnym, rodzinnym i zawodowym.

Jako jako filozofia

Joga jest jednym z sześciu klasycznych systemów filozofii Indii oraz jedną z najstarszych bramińskich tradycji, korzeniami swoimi sięgając głęboko w starożytność indyjską, być może nawet do Cywilizacji Doliny Indusu, która rozkwit swój przeżywała w okresie 2500 p.n.e.-1900 p.n.e. U swego początku joga raczej nie byla sztuką lecznictwa, a raczej filozofią o silnie etycznym charakterze – nakierowana była bowiem na uśmierzenie cierpienia w jego absolutnym wymiarze – wyzwolenie ze świata przemijania i bólu.

Czytaj więcej: Pierwsze medyczne wzmianki o jodze w Polsce

Jako jako forma medycyny komplementarnej

Zgodnie z definicją zaproponowaną przez National Center For Complementary and Alternative Medicine – joga jest leczniczym systemem teorii i praktyki, stanowiącym połączenie technik oddechowych, ćwiczeń rozciągające-wzmacnijących i medytacji, praktykowanym w Indiach od czasów starożytnych, a od XX w. stopniowo rozprzestrzenianym poza Indie. W moim odczuciu joga jest rodzajem holistycznego neurotreningu, angażującym całośc struktury ludzkiej – ciało, oddech i umysł.

Czytaj więcej: Joga jako forma neurotreningu

Terapia jogą polega właśnie na takim holistycznym podejściu do człowieka, co jest szczególnie istotne w obecnym czasie stresu i biologicznego niepewności. Joga została uznana za jedną z tzw. terapii komplementarnych (ang. CAM) w stosunku do medycyny konwencjonalnej. Wchodzi ona w skład praktyk zwanych MBIs (ang. Mind-Body Interventions), czyli praktyk używających zdolności mentalnych człowieka w celu dokonania zmian na poziomie struktury cielesnej, często odbywających się poprzez medium oddechu.

Czytaj więcej: Joga jako przykład terapii komplementarnej oraz Oddziaływanie umysł-ciało (MBIs)

Komunikacja ciało-oddech-umysł

Komunikacja ciało-oddech-umysł, według badań prowadzonych w jednostkach akademickich, wpływa korzystnie na układ nerwowy (obniża aktywność współczulnego układu nerwowego, przez to wzmacniając przywspółczulny układ nerwowy, odpowiedzialny na uczucie odprężenia, satysfakcji i ogólnie rozumianego spokoju). Tym samym joga redukuje stres, poprawia koncentrację, jakość snu, sprawność ciała, jego elastyczność, uwalnia od napięć oraz lepiej osadza człowieka w środowisku pracy, natury i prywatnym.

Historia jogi

Joga jest tradycją opartą na wielowiekowej, bogatej i wewnętrznie zróżnicowanej literaturze spisanej w sanskrycie, sama w sobie joga jest pojęciem zbiorczym – obejmującym wielość nurtów przekazu i forma praktyki. Być może swoimi początkowymi joga sięga do Cywilizacji Doliny Indusu, jeden z trzech najstarszych cywilizacji świata. Mało jednak w tej kwestii możemy powiedzieć, ponieważ pismo Doliny Indusu nadal pozostaje nierozszyfrowane. Pewne wzmianki o praktykach ascetyczno-leśnych obecne są w Wedach, świętych i objawionych tekstach braminizmu. Natomiast pierwsze wskazówki i próby zdefiniowania jogi pojawiają się w upaniszadach, powstających od VIII w. p.n.e. – tutaj joga definiowana jest jako sześciostopniowa praktyka, w której skład wchodzą: pranajama, pratjahara, dharana, dhjana, tarka i samadhi. Następnie pojawia się w Indiach Mahabharata (IV w. p.n.e.-IV w. n.e.), monumentalne dzieło, moża nawet powiedzić, że duch ożywczy Indii. Wśród wspaniałych opisu jogi obecnych w Mahabharacie joga opisywana jest jako samatwa (stan stabilności umysłu wobec wszelkich par przeciwieństw), ekatwa (silna koncentracja umysłu, zmysłów i oddechu), dharma (najwyższe dobro i prawość w zachowaniu), joga to wszelkie cechy dobra i świetlistości – cierpliwość, stałość, ahinsa, szczerość, czułość, delikatność, życzliwość, współczucie, mądrość, siła, wolność od gniewu, smutku i lenistwa, stan ponad egoizmem – joga to samodyscyplina.

Asany, czyli to, z czego joga najbardziej słynie, są obecne w postaci pozycji siedzących, służących medytacji. Dopiero tradycja hathajogi, od mniej więcej XII wieku, a także ajurweda zaczynają wysuwać na pierwszy plan prozdrowotne właściwości jogi.

Czytaj więcej: Asany… kiedy pojawiły się w jodze

Na początku wieku XX następuje wstępne usystematyzowanie asan i technik oddechowych, stanowiące wstępny projekt jogi jako sztuki uzdrawiania. Pionierami są Swami Kuvalayananda i Sri Yogendra. Jednak dopiero wraz z osobą Krishnamacaryi i jego uczniami (B.K.S. Iyengar, P. Jois, Desikachar, Indra Devi itd.) prozdrowotna praktyka zostaje opracowana w postaci systemów ćwiczeń cielesno-oddechowych, często używających technik relaksacji i medytacji. Joga zostaje wpisana w szerszy kontekst życia ludzkiego i coraz częściej przedstawiana jest jako sztuka życia szczęśliwego. Zresztą etymologicznie joga oznacza – złączenie, harmonia, unia, jedność…

Praktyka jogi

Praktyka jogi wymaga koncentracji (skupienia uwagi na jednym przedmiocie, np. na oddechu, kontroli ciała itp.) i samoregulacji organizmu – układu nerwowego. W trakcie ćwiczeń Twoja rola polega – w zależności od praktykowanego stylu – na utrzymywaniu nieruchomej pozycji i jej integracji z oddechem bądź na skoordynowaniu sekwencji ruchów z oddechem. Chodzi tu o kontrolę, której fundamentem jest mózg – panowanie nad stresem poprzez oddech. W tym celu kora przedczołowa musi przeorientować myśl – kiedy zmagam się z utrzymaniem równowagi w asanie (lub sekwencji asan), to nagle zaczynam myśleć, że jest mi zimno, gorąco… lecz mimo to utrzymuję balans. Początkowo nie umiem kontrolować reaktywności emocjonalnej ani modulować reakcji stresowej. Dopiero powtarzając wysiłek w praktyce, uczymy się, osadzamy ciało w stabilności a umysł w spokoju.

Do praktyki asan warto jest dołączyć:

  • ćwiczenie się w koncentracji uwagi – świadomość przeniesiona na utrzymanie pozycji (asany), na oddech, na regulację oddechu (spowolnienie procesu oddychania poprzez wydłużenie faz wdechu – zatrzymania – wydechu)
  • medytację pustości polegającą na utrzymywaniu świadomości nakierowanej na nie-czynienie, nielgnięcie ku żadnemu obiektowi uwagi, pozwolenie myślom i uczuciom płynąć aż po ich całkowity zanik
  • bardziej złożona wizualizacja
  • relaksacja, np. joga-nidra

Joga w życiu codziennym

Chociaż joga narodziła się w dzikich indyjskich przestrzeniach – dżunglach, górach, przeraźliwych głuszach, podczas długotrwałych odosobnień medytacyjnych – to wcale nie oznacza, iż nie może być praktykowana w zwykłych warunkach. Niewiele do praktyki jogi nam potrzeba – skrawek przestrzeni, czyste powietrze, lekkie jedzenie i… umysł (serce). Umysł nie musi być spokojny, a ciało nie musi być wysportowane. Ważne, że jesteś i praktykujesz – regularnie i sumiennie – nie tylko na macie czy poduszce medytacyjnej. Pamiętaj, że prawdziwa praktyka odbywa się poza matą – w Twoim wnętrzu i relacjach z innymi ludźmi i istotami żywymi. Ciało w jodze jest istotne, zwłąszcza w hathajodze, ale to tylko doskonałe narzędzie, a ciało joga rozumie całościowo – jako złączenie struktury biologicznej ze sferą mentalno-emocjonalną.

Wykład dostępny na fanpage’u Wrocław oraz Visit Wroclaw.

Yoga Therapy in Troubled World – online speech (International Day of Yoga 2020)

11th June 2020 I gave an online lecture „Yoga Therapy in Troubled World” as part of the „International Yoga Festival – Yoga Mantrana”. The festival is organised by the Department of Physical Education & Sports Sciences (University of New Delhi) in cooperation with Deshbandhu College (New Delhi). Due to the current epidemiological situation, the promotion of Yoga is carried out by a series of online lectures for 21 days (01/06/2020–21/06/2020 – 21st June was declared to be the International Yoga Day). Specialists researching in the field of yoga take part in the webinars.

YOGA AND YOGACIKITSĀ

We are living in very exigent times: biological issues, social requirements, workplaces of pressure, civilisation of consumption and haste, and now – lockdown experienced in an external way and internal feelings – our own emotional seclusion. By „troubled world” I understand every situation which is stressful and painful, where we need to insert or to reestablish yoga – harmony, union, connection. This harmony should be present in every level of our internal reality: within society, with Nature (prakṛti), and within the realm. As we all know, yoga is a complex system of lifestyle which has at least 4 levels: darśana – one of the oldest Indian traditions, soteriology or mokṣavidyā – a quest of mokṣa, Mind-Body Interventions (MBIs) – a sort of complementary medicine, and ātmābhyāsa or sadhāna – one’s own practice under the guidance of a master. 

For this reason, the so-called therapy of yoga, yogacikitsā, is also a multi-layered process that embraces several activities on human structure and on one’s environment. As I wrote in my recent book called „The Himalayas. In search of the yogis” (Himalaje. W poszukiwaniu joginów): 

Yoga is not a religion, neither it is a type of fitness routine or sport. Yoga is spirituality: a slow embedding and deepening of your everyday consciousness within something that we can call, for lack of a better word, a sacrum, which according to the Indian understanding of the universe is omnipresent. 

Darśana or a special experience

In general, it is philosophy or wisdom of how the universe is functioning. It is also a vision or a special perception and experience – a vivid and authentic experience of life in its visible and invisible forms (vyakta and avyakta). This is a quest for wisdom, or jñāna/vidyā, which is gained through one’s body and mind practice. It is also very unique anthropology based on the rule of bandhu – the connection or even the identity between micro and macro-cosmos: between the universe and the human beings – the prakṛti comprises both the external world and the internal human realm. However, there is a little particle – an amśa of extra-divine: ātmā hṛdaye sthitaḥ (ātman is within the heart). The Gheraṇḍasaṃhitā 1,4 explains:

nāsti māyāsamaḥ pāśo nāsti yogātparaṃ balam |

nāstijñānātparo bandhurnāhaṃkārāt paro ripuḥ ||

There is no fetter like those of illusion, no strength like that of yoga; there is no friend higher than jñāna, and no greater enemy than ego-sense.

Zrzut ekranu 2020-02-13 o 20.20.03

Mokṣa or the final liberation and bliss

It is an act of getting the mastery over prakṛti, or kṣetra (field or body), understood as a world of experience as well as one’s body-mind structure, to become kṣetra-jña – the possessor of jñāna or the knower of body/field. It is realised through calming one’s citta (one’s mind) and prāṇa (energy of breathing) through abhyāsa or tapas, breath extension, āsana, dhāraṇā, and guru blessings. Eventually, it is an experience of the ultimate bliss, freedom, and happiness or mokṣa. So it is not about the words but about practice – constant and regular tapas or abhyāsa. 

Cikitsā or a therapy

Before analysing yoga as a cikitsā we should ask: Therapy of what? What can be ill and damaged? What can die? What can be strong and healthy? What can be cured? And what is out of saṃsāra? And finally, what is an illness, mala in Sanskrit? I propose these answers: it is the body that can be ill and damaged, for this reason, the body with one’s mind can be cured, but also the possessor of body-mind structure – śarīrin or dehin – can be treated. Ātman is out of saṃsāra, the world of suffering and death. According to Indian teachings, illness or mala in Sanskrit is twofold: mala of body and mala of mind. They are not totally separated, in fact – they are in constant interaction. The mala of mind is subdivided on: emotional troubles, moha or pramāda (as lack of concentration, of ekatvā – unity of body-breath-mind in the pure state of sattva), energetic (breath, vāsanā as subconscious residue), and caused by bhūtas (ghosts) or under influence of nakṣatras (planets and stars). Thus we have trayividyā or threefold wisdom: āyurveda – yoga – jyotiṣa (astrology).

Mala is caused by bad management of vāyu/prāṇa. This situation results in indigestion or blockages – agni (internal fire) is blocked so that tapas (internal heat of practice) can’t be activated. All is based on: 1) avidyā or lack of jñāna („through avidyā one believes that this material creation is the only thing that substantially exists, forgetting that this material world is substantially nothing and is a mere play of ideas of the Eternal Spirit” – śri Yukteshvar The Holy Science, p. 47), and 2) lack of niścala (stillness and calmness) of breath-mind-body.

CALMING OF THE PRĀṆA OR VĀYU

The answer is clear: on the level of mind – by breath control eventually aiming at kumbhaka or parama prāṇāyāma; on the level of the body and internal agni – by fasting; on the level of manas or citta – by both within the process of aṣṭāṅgayoga according to the classical rules of mahāṛṣi Patañjali. 

However, what is important, yoga can be seen also as:

The Maitrī Upaniṣad 6,18

Such is said to be the sixfold yoga: restraint of the breath (prāṇāyāma), withdrawal of the senses (pratyāhāra), meditation (dhyāṇa), concentration (dhāraṇā), contemplation or right reasoning (tarka), and absorption (samādhi).

The Bhagavadgītā

समत्वं योग उच्यते || 2,48

Yoga is samatva – an equal attitude towards every experience.

समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि || 2,53

When buddhi (intelligence) is immovable in samādhi, you attain Yoga.

निःस्पृहः निर्ममो निरहंकारः स शांतिमधिगच्छति || 2,71

Not touched by anything, without the feeling of „miness” and without the „ego” one attains the ultimate peace.

The GheraṇḍaSaṃhitā VII,1

Samādhiśca paro yogo bahubhāgyena labhyate |

guroḥ kṛpāprasādena prāpyate gurubhaktitaḥ ||

Samādhi is the highest yoga, it is acquired by the great fortune, obtained through the grace and kindness of the guru, and by intense devotion to him.

And finally the Yogasūtra 1,2-1,4 and 1,51 describing the nirbīja-samādhi, extremely difficult to attain

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ||

Yoga is a suppression of the mind modifications.

तदा द्रष्टुः स्वरूपे ऽवस्थानम्||

The seer abides in itself.

वृत्तिसारूप्यमितरत्र ||

At other times, the seer appears to have the form of the mental modifications.

तस्यापि निरोधे सर्वनिरोधान्निर्वीजः समाधिः ||

In the absolute suppression, nirbīja samādhi (objectless concentration) takes place through suppression of all modifications.

Zrzut ekranu 2020-06-12 o 13.38.49

Or another version of Yoga – the kriyā-yoga (the Yogasūtra 2,1):

तपः स्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि क्रियायोगः ||

Tapas (austerity or study self-discipline – on mental, moral and physical levels), svādhyāya (repetition of sacred mantras or study of sacred words) and Īśvarapraṇidhāna (complete surrender to God) – they are kriyā-yoga (yoga of action).

Kriyā-yoga is the attenuation of kleśas, or impurities, is kriyā-yoga. A man without discipline cannot attain perfection in yoga. Lack of discipline is caused by mental impurities called kleśas. The impurities in the mind arising out of the traps of objects, both external and internal – thoughts, feelings, etc. They are activated by the vāsanās from one’s previous actions (and even lives), and still, they cannot be dissipated without the practice of austerities or tapas – to get rid of them one’s has to practice stronger tapas: internal silence, breath-control, and surrender the fruits of action to God, etc. Tapas restrains everything which is harmful and painful. When kleśas became thin, they become ready for extinction by discriminative knowledge, samprajñāta or viveka. Kleśa reduced an unproductive state that does not give rise to modifications of the mind or vṛtti. For example, I am the body. I am my feelings and thoughts. I am my pain and suffering – it is an erroneous belief based on nescience. When samādhi is realised, it is correctly felt by a yogi that I am not the body and citta. The impression I am the body is born form kleśas, while the impression I am not the body is born of true knowledge, and thus, one’s mind becomes inactive through supreme detachment. 

yoga-153436_1280

EVERYDAY PRACTICE

How to live by these rules of transcendence which are not always possible to apply in daily situations? I propose a complex lifestyle path: self-discipline (dama) which leads to the pureness of mind-body (regular and steady practice or abhyāsa through āsana, dhyāṇa and guru blessings) and strong ethical behavior or hṛd-śauca (purity of heart): 10 yamas and niyamas and the mokṣadharmas or duties leading to the final freedom. In the Mokṣadharma 154,15-16 we read: 

क्षमा धृतिर अहिंसा च समता सत्यम आर्जवम |
इन्द्रियाक्षमावजयॊ दाक्ष्यं मार्दवं हरीर अचापलम ||

अकार्पण्यम असंरम्भः संतॊषः परियवादिता |
अविवित्सानसूया चाप्य एषां समुदयॊ दमः ||

Patience/forbearance, constancy, ahiṃsā, sameness, satya, honesty, overcoming the senses, cleverness, softness, modesty, stillness, strength, calm, satisfaction, sweet talk, desire of knowing, freedom from envy – they are a set of dama.

Moreover, yoga adds two cardinal rules: maitrī (friendship) and karuṇā (compassion) connected to ātmāvidyā or the study of the transcendence. 

LOWER CIKITSĀ

In this perspective, mokṣa is the ultimate health and yogacikitsā is a way to attain this state. Moreover, there is also a lower cikitsā, medicine, or – more precisely – complementary medicine as a Mind-Body Intervention (MBI) – where yoga is limited to: postures, breath technics, and methods of meditation. Is it still yoga? – we can ask. Can we call it „yoga” in the classical sense? Kuvalayananda answers “yes”, Krishnamacharya and his pupils, too, and daily practice agrees with it. Spirituality (ātman) is our own business but body-mind health is our common effort, our common yoga. Stress, depression, lack of concentration, pain, lack of satisfaction, fear, anger, void… they all are more or less complex vṛttis, mental modifications. We can recall to the „subtle body” with its subtler level of Īśvara or we can simply stop ourselves on the level of MBIs practice – concentrate in āsanas, prāṇāyāma and dhāraṇā in openness to dhyāṇa.

Complementary and Alternative Medicine (CAM) 

Yoga is a healing system of theory and practice, it is a combination of breathing exercises, physical postures, and meditation practiced for over 5,000 years (See here). A survey released in 2004 by the National Center for Complementary and Alternative Medicine focused on complementary and alternative medicine (CAM), called yoga one of the most popular CAM therapy. Yoga is considered a mind-body intervention that is used to reduce the health effects of generalized stress. 

Mind-body interventions utilise the mind’s capacity to affect the body and its physiological responses. Mind-body medicine focuses on the communication between mind and body and the powerful ways in which emotional, mental, social, and spiritual factors can directly affect health. Mind-body interventions include relaxation, imagery, biofeedback, meditation, hypnosis, tai chi, yoga, and others. They often help patients experience healing for their illnesses in new and different ways. (See here)

Yoga is believed to calm the nervous system (more precisely: sympathetic nervous system) and balance the body, mind, and spirit. It is thought by its practitioners to prevent specific diseases and maladies by keeping the energy meridians open and life energy flowing. Yoga has been used to lower blood pressure, reduce stress, and improve coordination, flexibility, concentration, sleep, and digestion.

Uncontrolled Energy 

Emotions and thoughts are a form of uncontrolled energy. By yoga we transform it into a material to burn in the fire of tapas – It becomes araṇi, a piece of wood, as we can read in the Ānugītā 34,3:

अरणीं बराह्मणीं विद्धि गुरुर अस्यॊत्तरारणिः |

तपः शरुते ऽभिमथ्नीतॊ जञानाग्निर जायते ततः ||

Know the devotee of brahman as a lower arani and guru as a higher arani; tapas and sacred texts provide the friction – thus the fire of knowledge is generated.

WHOLENESS OF LIFE

By applying yogacikitsā, one becomes sweet, happy, beautiful, free from duḥkha, loved by everybody: humans, gods, and siddhas. To be healthy a human being needs fresh air, clear water, Nature, exercises, deep relationships (love, friends, family, coworkers), intellectual satisfaction, spiritual experience, and beauty of life and art. A human being is a holistic entity composed of body, mind, and heart (ātman, kṣetrajña, dehin or by whatever notion we want to express the transcendence), for good health one should feed the wholeness, not only one’s body. 

The webinar is available here and on the Facebook page of Deshbandhu College, Delhi University here.

Międzynarodowy projekt matematyczny – Students with Mathematics Learning Disabilities

mathematics

Międzynarodowy unijny projekt Students with Mathematics Learning Disabilities (SMiLD) w ramach programu Erasmus+ jest skoncentrowany na analizie problemów matematycznych u uczniów pierwszych klas licealnych. Kierownictwo nad projektem objął Uniwersytet w Genui (Università degli Studi di Genova), czuwając nad zadaniami partnerów – Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Instituto Politécnico de Bragança (tutaj), oraz nauczycieli i uczniów szkół podstawowych i średnich (pełna lista tutaj).

Zrzut ekranu 2020-06-12 o 09.59.31

Celem projektu „SMiLD” jest promowanie podstawowych kompetencji matematycznych, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów, dla których matematyka pozostaje wiedzą trudną. Powodów zaistniałej sytuacji może być wiele, projekt natomiast koncentruje się na tych, które nie są oczywiste i od razu zauważalne w dydaktyce matematycznej. Dodatkowym celem projektu jest promowanie międzynarodowej współpracy ekspertów i nauczycieli w diagnozowaniu zaburzeń w nauce matematyki, doskonalenie metod nauczania oraz wdrażanie nowycy narzędzi w nauce matematyki.

Szczegółowe informacje oraz baza narzędzi dostępna jest na stronie projektu SMiLD.

%d blogerów lubi to: